Bản đồ là gì? Vai trò, ý nghĩa và phân loại, tỉ lệ bản đồ

Bản đồ là gì? Vai trò, ý nghĩa và phân loại, tỉ lệ bản đồ

Bản đồ là gì

Bản đồ là hình vẽ thể hiện bề mặt trái đất, thiên thể hay không gian trên một mặt phẳng theo các quy tắc toán học xác định, được chia tỷ lệ theo các quy ước, khái niệm để phản ánh sự phân bố, trạng thái và mối quan hệ của các đối tượng, được thể hiện bằng các biểu tượng và các hiện tượng tự nhiên, xã hội được lựa chọn và thể hiện bằng hệ màu.

Bạn Đang Xem: Bản đồ là gì? Vai trò, ý nghĩa và phân loại, tỉ lệ bản đồ

Bản đồ có thể được coi là một mô hình hình ảnh của thực tế, chứ không phải là một phần của nó. Bản đồ được sử dụng để phản ánh trực quan kiến ​​thức đã tích lũy và để xác định kiến ​​thức mới.

(Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam tập 1, NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội 1995)

Vai trò, ý nghĩa của bản đồ trong thực tiễn và khoa học

Xem Thêm: Xếp hạng top 10 những ngôi biệt thự đẹp nhất thế giới

Bản đồ cho phép chúng ta bao phủ đồng thời mọi phạm vi trên bề mặt trái đất, từ một khu vực nhỏ đến một quốc gia, một lục địa và toàn bộ địa cầu. Bản đồ tạo ra một hình ảnh có thể nhìn thấy được về hình dạng, kích thước và vị trí tương đối của các đối tượng. Từ bản đồ ta xác định được tọa độ, độ dài, thể tích, diện tích,… của đối tượng. Bản đồ cũng chứa nhiều thông tin về chất lượng, số lượng và cấu trúc của các đối tượng và các mối quan hệ tồn tại giữa chúng. Đây là lý do tại sao bản đồ đóng một vai trò to lớn như vậy trong khoa học và thực tiễn.

1. Bản đồ có ý nghĩa gì trong thực tế

Xem Thêm : Tuyển Dụng, Tìm Việc Làm Phổ Thông Quận 2 Lương Cao

Bản đồ là một mô hình không gian cho chúng ta biết hình dạng, kích thước và vị trí lẫn nhau (tọa độ, chiều dài, diện tích, thể tích, chiều cao, độ sâu, v.v.) của các đối tượng trong không gian. Bản đồ chứa nhiều thông tin chi tiết về số lượng, chất lượng, cấu trúc và sự phân bố của các đối tượng và hiện tượng.

Đây là lý do tại sao bản đồ đóng một vai trò to lớn trong thực tế.

  • Bản đồ là hướng dẫn đường bộ, đường biển và đường hàng không.
  • Bản đồ là tài liệu cần thiết trong quân sự (cung cấp thông tin về địa hình để lập kế hoạch tác chiến).
  • Bản đồ công nghiệp, kiến ​​trúc, giao thông,… phục vụ khảo sát, thiết kế, đặc biệt là bản đồ địa hình tỷ lệ lớn.
  • Trong nông nghiệp, bản đồ được sử dụng để quy hoạch, quản lý đất đai, khoanh vùng, quy hoạch, thủy lợi.
  • Trong giáo dục và đào tạo: Bản đồ là đồ dùng trực quan và là “cuốn sách giáo khoa” thứ hai trong dạy học địa lý và lịch sử. Bản đồ còn là công cụ tuyên truyền, quảng cáo nhằm nâng cao trình độ văn hóa chung của nhân dân.
  • Kinh tế xã hội: Bản đồ là một công cụ không thể thiếu cho ngành du lịch. Bản đồ là công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc hoạch định phương hướng phát triển kinh tế của mỗi quốc gia, mỗi ngành kinh tế – xã hội.
  • Bản đồ là văn bản pháp lý quan trọng phục vụ công tác quản lý nhà nước, đặc biệt là các cơ quan địa chính.

    2. Ý nghĩa của bản đồ khoa học

    Xem Thêm: Ngân hàng ACB là ngân hàng gì? Các sản phẩm dịch vụ đang triển

    Tất cả các nghiên cứu về địa lý và khoa học trái đất đều bắt đầu và kết thúc bằng bản đồ. Kết quả nghiên cứu được thể hiện trên bản đồ, và bản đồ chính xác. Thông qua bản đồ ta hiểu được quy luật phát triển và sự phân bố trong không gian của các đối tượng, hiện tượng được biểu hiện trên bản đồ. Do đó:

    • Bản đồ là công cụ nghiên cứu khoa học trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân.
    • Bản đồ là một nguồn thông tin chính xác và quan trọng.
    • Bản đồ cho chúng ta cái nhìn tổng thể như thể đang nhìn vào một mô hình không gian khách quan thực tế.
    • Bản đồ vẫn đóng một vai trò quan trọng trong việc giải quyết các nhiệm vụ cụ thể của con người ngày nay và trong tương lai. Ý nghĩa của bản đồ vượt ra khỏi khuôn khổ của từng quốc gia, từng vùng lãnh thổ. Là việc sử dụng và thiết lập hệ thống thông tin địa lý (gis) để tổ chức phát triển năng suất và bảo vệ tài nguyên, môi trường, dân số và phát triển. Sự phát triển của các lĩnh vực khác nhau trên thế giới đòi hỏi một số lượng lớn các sản phẩm bản đồ (cả về số lượng và chủng loại).​

      Xem Thêm : Cho thuê Nhà riêng tại Quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh 2023

      Vấn đề đối với ngành bản đồ không chỉ là số lượng bản đồ mà còn là thời gian xây dựng nhanh nhất, khả năng sử dụng và truy cập thông tin bản đồ nhanh chóng, chính xác và dễ dàng. Để giải quyết vấn đề này, xu hướng quốc tế và trong nước hiện nay là áp dụng các công nghệ mới để lập bản đồ sản xuất và lưu trữ. Bản đồ địa hình là bản đồ được sử dụng rộng rãi trong các ngành kinh tế, khoa học và quốc phòng. Hôm nay và trong tương lai, giải quyết những vấn đề cốt lõi của con người, vượt ra ngoài khuôn khổ của từng quốc gia. Để bố trí hợp lý năng suất, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường sinh thái thì vai trò của bản đồ càng lớn hơn.

      Ba thuộc tính của bản đồ có thể bạn chưa biết

      1. Trực quan hóa bản đồ

      Xem Thêm: Tất tần tật về vay tiêu dùng Techcombank chi tiết nhất – Gpay

      Tính trực quan của bản đồ thể hiện ở chỗ bản đồ cho phép chúng ta bao quát và tiếp thu nhanh chóng các yếu tố chính và quan trọng nhất của nội dung bản đồ. Một trong những đặc tính nổi bật của bản đồ là khả năng phủ lên mọi thứ, làm cho những thứ vô hình trở nên hữu hình. Bản đồ tạo ra một mô hình trực quan của một lãnh thổ, phản ánh hình thức của đối tượng hoặc hiện tượng được đại diện. Thông qua bản đồ, người dùng có thể hiểu được sự phân bố của các đối tượng và hiện tượng trên bề mặt trái đất.

      2. Khả năng mở rộng bản đồ

      Đây là một tính chất quan trọng của bản đồ và có quan hệ mật thiết với cơ sở toán học của bản đồ. Các tỷ lệ và phép chiếu dựa trên bản đồ, các bậc thang dựa trên ký hiệu quy ước…người sử dụng bản đồ có khả năng xác định nhiều giá trị khác nhau như: tọa độ, độ lớn, độ dài, khoảng cách, diện tích, thể tích, hướng, v.v.

      Nhờ đặc điểm này mà bản đồ được dùng làm cơ sở để thiết lập các mô hình toán học về các hiện tượng địa lý, giải quyết các vấn đề khoa học và thực tiễn sản xuất. Khả năng mở rộng của bản đồ được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như giao thông, xây dựng, quy hoạch, quản lý đất đai.

      3. Lượng thông tin trên bản đồ

      Là khả năng lưu giữ và truyền đạt đến người đọc nhiều thông tin khác nhau về các sự vật, hiện tượng. Thông tin hiện tại cung cấp cho chúng ta những ý tưởng và khám phá mới về tương lai. Chẳng hạn, bản đồ hệ thống giao thông cung cấp cho người đọc thông tin về hiện trạng hệ thống đường sá, từ đó người ta có thể định hướng sử dụng, cải tạo hay phá bỏ.

      Phân loại bản đồ

      • Bộ bản đồ địa lý chung: bản đồ thể hiện đầy đủ các yếu tố cơ bản của lãnh thổ (thủy văn, địa hình, biên giới, dân cư, giao thông vận tải, một số đối tượng kinh tế, nông nghiệp, văn hóa). Những gì được thể hiện chính xác như thế nào phụ thuộc vào tỷ lệ và mục đích của bản đồ. Bản đồ địa hình là bản đồ địa lý chung ở tỷ lệ lớn.
      • Nhóm bản đồ chuyên đề: Các bản đồ phản ánh mọi hiện tượng, đối tượng tự nhiên, xã hội và sự kết hợp, tổng hợp của chúng. Các bản đồ chuyên đề được nhóm theo chủ đề, ví dụ: địa chất, địa mạo, khí hậu, cảnh quan, dân cư, kinh tế… Trong thực tiễn và tài liệu khoa học, thuật ngữ bản đồ chuyên nghiệp cũng được sử dụng. Chủ đề đề cập đến các bản đồ chuyên đề, mặc dù thuật ngữ này chỉ được sử dụng cho các bản đồ chuyên nghiệp và quân sự như biểu đồ hàng hải, biểu đồ hàng không, v.v.
        • Bản đồ tỷ lệ lớn: 1125.000.
        • Bản đồ tỷ lệ trung bình: 1/50.000 – 1/500.000.
        • Bản đồ tỷ lệ nhỏ: ≤ 1/1.000.000

Nguồn: https://newlifetower.com.vn
Danh mục: Tin tức

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *